Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

Janusz Umiński, wieloletni działacz i były prezes Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Bydgoszczy, działacz Zarządu Głównego PTTK w Warszawie, prawnik, regionalista, krajoznawca i turysta, przewodnik i przodownik turystyki pieszej, były pracownik służb planowania regionalnego i przestrzennego, publicysta. Wychowawca bydgoskich pokoleń krajoznawców. Publicysta, autor 40 regionalnych przewodników turystycznych, autor przeszło 300 artykułów o tematyce społeczno gospodarczej i krajoznawczo turystycznej. Był twórcą Regionalnej Pracowni Krajoznawczej i prezesem Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Bydgoszczy, a także członkiem Komisji Historii i Tradycji Zarządu Głównego PTTK oraz wielu innych stowarzyszeń, m.in. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego, Towarzystwo Naukowe w Toruniu czy Wielkopolskiego Klubu Publicystów Krajoznawczych PTTK w Poznaniu.

Urodził się 10 lutego 1932 roku w Bydgoszczy. Ojciec Henryk (1896-1940), zawodowy wojskowy, był kapitanem w 61 pułku piechoty stacjonującym w Bydgoszczy. Matka, Maria Ludwika z domu Madalińska (1910-1998) zajmowała się rodziną, która w roku 1938 powiększyła się po przyjściu na świat drugiego syna, Włodzimierza Wacława. Jeszcze przed wejściem 61 pp w ramach 15 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty do walk obronnych we wrześniowej kampanii 1939 roku, ojcu Henrykowi udało się zorganizować transport rodziny do Chełma Lubelskiego; wzięty do niewoli sowieckiej, w kwietniu 1940 roku został zamordowany w siedzibie NKWD w Charkowie. W grudniu 1939 roku matka z synami przeniosła się do Poznania. Tam okazało się że przedwojenne mieszkanie zostało zajęte przez Gestapo. W związku z zaistniałą sytuacją, Ludwika z synami zamieszkała u rodziców w Bydgoszczy, gdzie przetrwała lata niemieckiej okupacji. Tutaj, od matury uzyskanej w 1950 roku w IV Państwowej Szkole Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego i Licealnego im. Mikołaja Kopernika, mającej siedzibę przy ul. Nowodworskiej, rozpoczęła się długoletnia historia dorosłego i pracowitego życia.

Janusz Umiński, studia rozpoczęte na toruńskim UMK zakończył w Poznaniu w 1960 roku uzyskując dyplom magisterski na Wydziale Prawa Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Jeszcze raz podjął studia w Poznaniu, uzyskując w roku 1995 dyplom magistra teologii na Papieskim Wydziale Teologicznym UAM. W 1965 roku założył rodzinę poślubiając Annę Wilczewską z Brodnicy; dwa lata później przyszedł na świat syn Wacław. Zmarły był długoletnim pracownikiem służb planowania regionalnego i przestrzennego oraz placówek kultury, ale w każdym miejscu pracy łączył sprawy zawodowe z turystyką i krajoznawstwem, które pasjonowały Go już od 1951 roku. Wstąpienie do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK) w lipcu tegoż roku, rozpoczęło wieloletnią działalność społeczną twórcy, propagatora, w końcu pasjonata turystyki i krajoznawstwa. Był turystą pieszym i górskim, przewodnikiem i pilotem, znakarzem szlaków, instruktorem na szkoleniach przewodników i pilotów.

Od 1956 roku, w którym zadebiutował jako współautor przewodnika turystycznego, wydał ponad 40 przewodników turystycznych, w tym 6 różnych wydań przewodnika po Bydgoszczy. Opracował m.in. przewodniki: Bory Tucholskie (1959), Szlak Piastowski (1960,1966), Szlak Łokietka (1961, 1966), Województwo bydgoskie (1967), Bydgoszcz i okolice (1972, 1976, 1985), Bydgoszcz (1996, 1998 wersja niemiecka, 2004, 2007, Grudziądz i okolice (1974), Ciechocinek i okolice (1978, 1990), Vademecum turystyczne województwa bydgoskiego (1982), Nad Notecią (1984), Puszcza Bydgoska (1985), Bory Tucholskie (1988), Pojezierze Krajeńskie (1991), 7 dni w Koronowie (1989), Koronowo i okolice (1996), Włocławek i okolice (1989), Gdańsk w 3 dni (2003), Toruń w 3 dni (2005), Powiat brodnicki i okolice (2006). Przed chorobą, która wyłączyła Go z aktywnego życia, zdążył opracować i złożyć do wydania w Towarzystwie Miłośników Miasta Bydgoszczy, przewodnik po bydgoskim Cmentarzu Nowofarnym. Był także autorem około 300 artykułów o turystyce i krajoznawstwie w aspektach gospodarczych, socjologicznych i społecznych.

Był wybitnym działaczem PTTK pełniąc funkcje na wszystkich szczeblach organizacyjnych począwszy od prezesa koła zakładowego, a kończąc na funkcjach członka Głównego Sądu Koleżeńskiego PTTK (1985-1993), Zarządu Głównego i Kapituły Odznaczeń Zarządu Głównego PTTK (1993-1997). W Bydgoszczy, działając w PTTK znany był m.in. jako członek i wiceprezes Zarządu Oddziału Miejskiego, członek, sekretarz i wiceprezes Zarządu Okręgu, prezes Zarządu Wojewódzkiego. W latach 1992-1995 był prezesem Regionalnego Oddziału PTTK „Szlak Brdy”. Uchwałą XIV Walnego Zjazdu PTTK w 1997 roku, otrzymał tytuł „Członka Honorowego PTTK”, a w roku 1998, podczas obchodów Światowego Dnia Turystyki w Gdańsku, został odznaczony medalem prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki „Za Zasługi dla Turystyki”. Janusz Umiński był członkiem wielu towarzystw zawodowych i społecznych oraz kolegiów redakcyjnych, Działał m.in. w Towarzystwie Urbanistów Polskich, Towarzystwie Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoskim Towarzystwie Naukowym, Towarzystwie Naukowym Toruńskim, poznańskim Wielkopolskim Klubie Publicystów Krajoznawczych. Zasiadał w kolegiach redakcyjnych, m.in. „Jantarowych Szlaków”, „Bydgoskiego Przeglądu Turystycznego” oraz „Kalendarza Bydgoskiego”. Był odznaczony, m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Honorową odznaką PTTK.