Skip to main navigation Skip to main content Skip to page footer

PROJEKTANT – JÓZEF ŚWIĘCICKI
Willa własna architekta przez całe życie związanego z Bydgoszczą. Od połowy lat 80. XIX wieku do ok. 1903 r. prowadził dużą pracownię projektową. 

ARCHITEKTURA BUDYNKU
Willa z 1906 roku zaprojektowana w stylu historyzmu malowniczego. Posiada urozmaiconą bryłę, łączącą kilka zestawionych i przenikających się prostopadłościanów. W elewacji frontowej dominuje szeroki ryzalit ze zróżnicowanymi wykrojami okien, logiią na piętrze oraz szczytem o konstrukcji szkieletowej i zadaszeniem półnamiotowym. W dekoracji szczytu możemy dostrzec płaskorzeźbione słoneczniki, które często występowały w dekoracjach secesyjnych.
Od strony wjazdu znajduję się zadaszone schody prowadzące na parter – oficjalną część budynku. Nad wejściem głównym znajduje się tondo z reliefem przedstawiającym popiersie kobiety w stylu włoskim. Na piętrze znajdowały się cztery prywatne pokoje oraz łazienka. W suterenie znajdowały się pomieszczenia mieszkalne pokojówki oraz dozorcy, a od ogrodu pralnia i piwnica. Wewnątrz znajduje się oryginalny kaloryfer wbudowany w ścianę z otwieranymi drzwiczkami od strony kuchni oraz jadalni w którym można było podgrzewać posiłki. W salonie w małym oknie po prawej stronie zachował się jeden witraż. W głębi posesji Józef Święcicki wybudował garaż, gdzie przechowywał własny samochód firmy Hameln – wówczas jeden z kilku pojazdów prywatnych w Bydgoszczy.


MIESZKAŃCY KAMIENICY przy ul. Al. Mickiewicza nr 17:

JÓZEF ŚWIĘCICKI (09.03.1859 w Bydgoszczy - 02.11.1913 w Berlinie)
W 1866 r. jego ojczymem został bydgoski mistrz murarski Anton Hoffmann (1824-1904), który uczył go profesji budowlanej. Początkowo prowadzili wspólne biuro projektowe. Od połowy lat 80. XIX wieku do ok. 1903 r. prowadził dużą pracownię projektową. Najbardziej płodny okres w życiu zawodowym Święcickiego to lata 90. XIX wieku. Zaprojektował ponad 60 kamienic w Śródmieściu Bydgoszczy. Z tego aż 21 realizacji wykonał na ulicy Gdańskiej. Był też projektantem i wykonawcą szeregu innych budynków w różnych miejscach miasta, a także kilka poza Bydgoszczą. Prowadził Fabrykę Ornamentów Sztukatorskich, której produkty ozdabiały elewacje bydgoskich kamienic. Większość jego projektów to eklektyczne kamienice, łączące płynnie wzornikowe układy detalu z dominantą form i elementów historyzujących. Śmiało czerpał z form renesansowych, manierystycznych, barokowych. Architekturę Święcickiego charakteryzuje zamiłowanie do symetrii, rytmicznych pionowych podziałów, zaakcentowanych układem okien, pilastrów i elementów sztukatorskich. Pozostawił wiele podziwianych dzieł wyróżniających się w architekturze Bydgoszczy.
Był autorem kilku wynalazków technicznych (posiadał patenty), takich jak ogniotrwałe płyty gipsowo-trzcinowe i prefabrykaty do stawiania ścian działowych oraz twarde, nieprzemakalne i ogniotrwałe posadzki. 
Ponadto był dramatopisarzem, mistrzem szachowym, autorem pierwszego przewodnika turystycznego po Bydgoszczy oraz filantropem – zaangażował się w budowę szpitala Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo (Szarytek) dla dzieci przy ul. św.Floriana, ufundował stypendium swojego imienia dla utalentowanych uczniów szkół ludowych.

SAYYIDA SALME (EMILY REUTE) (30.08.1844 w Zanzibarze – 29.02.1924 w Jenie
Córka sułtana Saida I Jilfidana. Pierwsze lata życia spędziła w ogromnym pałacu Bet il Mtoni, nad morzem, około ośmiu kilometrów na północ od Stone Town . Wychowywała się dwujęzycznie: po arabsku i suahili . W 1851 roku przeprowadziła się do Bet il Watoro, domu swojego brata Majida bin Saida z Zanzibaru , późniejszego sułtana. Brat nauczył ją jazdy konnej i strzelania. W 1853 roku przeprowadziła się z matką do Bet il Tani. Potajemnie nauczyła się pisać, co było umiejętnością niezwykłą w tamtych czasach dla kobiet w jej kulturze. Poznała niemieckiego kupca, Rudolpha Heinricha Ruete, z którym w 1867 roku uciekła na pokładzie brytyjskiej fregaty HMS Highflyer. Po ślubie urodziła 3 dzieci. Jej mąż zmarł w 1870 roku w wypadku tramwajowym, pozostawiając Ruete w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ władze odmówiły jej spadku po mężu. Napisała „Wspomnienia arabskiej księżniczki z Zanzibaru”, które po publikacji stały się światowym bestselerem. Książka ta stanowi pierwszą znaną autobiografię Arabki. 
W 1914 roku zamieszkała z córką Rosą w Bydgoszczy , gdzie jej mąż Martin Troemer stacjonował jako dowódca wojskowy. Zmarła w Jenie w Niemczech w wieku 79 lat na ciężkie zapalenie płuc . W Pałacu Sułtana w Stone Town w Zanzibarze, wybudowanym przez jej brata, sułtana Barghasha, znajduje się stała wystawa poświęcona Emily Ruete.

 


Bibliografia:
Błażejewski Stanisław, Kutta Janusz, Romaniuk Marek, Bydgoski Słownik Biograficzny, Tom VI, Bydgoszcz 2000,
Derkowska-Kostkowska Bogna „Bydgoszczanin i Budowniczy o Józefie Święcickim, architekturze i Bydgoszczy 1859-1913”, Bydgoszcz 2016
Bręczewska-Kulesza Daria, Wysocka Agnieszka „Od historyzmu do modernizmu. Bydgoskie wille miejskie i podmiejskie”, Bydgoszcz 2017.
Neumann, Klaus. "Black Lives Matter, a Princess from Zanzibar, Bismarck, and German Memorial Hygiene". German Politics and Society 40.1 (2022): 77-103.
Siobhan Lambert-Hurley, Daniel Majchrowicz and Sunil Sharma, ed. (2022). Three Centuries of Travel Writing by Muslim Women