PROJEKTANT – RUDOLF KERN
Architekt związany z Bydgoszczą. Praktykował w pracowni Józefa Święcickiego. Od około 1903 do początku lat 20. XX wieku prowadził własne biuro architektoniczno-budowlane. W tym czasie podobnie jak inni bydgoscy architekci zajmował się projektowaniem i budową kamienic czynszowych sprzedawanych następnie z zyskiem handlarzom nieruchomości i najemcom, m.in. przy ulicy Cieszkowskiego i 19 budynków w Dzielnicy Muzycznej oraz kilku willi. W Bydgoszczy mieszkał jeszcze w 1922 r. we własnym domu przy ul. Gdańskiej 72/Al. Mickiewicza 1
(czytaj więcej…)
ARCHITEKTURA BUDYNKU
Kamienica zaprojektowana w stylu przejściowym. Wyraźnie widać rezygnację z bogatej secesyjnej dekoracji na rzecz pełnej ekspresji asymetrycznej fasady z usytuowanymi na różnych wysokościach wykuszami, sprawiającymi wrażenie ruchu. Skromna dekoracja sztukatorska zdobi portale, szczyty i płyciny. Takie uproszczenie elewacji koresponduje z typem budynków wznoszonych w tzw. „stylu eleganckim” popularnym zwłaszcza w Monachium i Berlinie na początku XX w.
MIESZKAŃCY KAMIENICY przy ul. 20Stycznia 1920r nr 24:
STANISŁAW ŁABENDZIŃSKI (15.11.1880 w Inowrocławiu – 11.06.1933 w Bydgoszczy)
Dr chemii. Studiował przyrodę i chemię na Uniwersytecie Wrocłowskim, gdzie w 1904 uzyskał tytuł doktora. Od 1910 do 1915 r. pracował jako pedagog we Lwowie. Od 1920 r. w Bydgoszczy. Wykładowca w Państwowej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego. Dyrektor Miejskiego Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego. Zaangażował się w „polonizację” miasta. Wraz z ks. Janem Kleinem jeszcze w 1919 roku uratował część zbiorów archeologicznych przed wywiezieniem do Berlina. Inicjator założenia Muzeum Miejskiego. Miłośnik i znawca problemów turystyki. Organizator oddziału bydgoskiego Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w kwietniu 1920 roku – jednego z dwóch pierwszych na ziemiach zachodnich. Działacz Polskiego Towarzystwa Przyrodników. Sekretarz Komitetu Budowy Pomnika H. Sienkiewicza. Autor pierwszego polskiego przewodnika z 1921 r. pt. Ilustrowany przewodnik po Bydgoszczy. Współzałożyciel i działacz Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, Organizacji Inteligencji Polskiej, Uniwersytetu Powszechnego im. Braci Śniadeckich.
(czytaj więcej…)
EWA KIEDROWICZ (27.11.1949 - 01.01.2020 w Bydgoszczy) prawniczka, finansistka, wykładowca na wielu uczelniach, np. w regionie na UMK, WSB i KPSW. Wieloletnia Dyrektor Okręgowego Oddziału NBP.
TADEUSZ MADALIŃSKI (17.10.1870 - 23.04.1952 w Bydgoszczy) sędzia, adwokat.
Studiował prawo w Heidelbergu i Fuldzie. Przed I wojną światową prowadził kancelarię adwokacką w Opolu, biorąc żywy udział w pracy polskich organizacji. W latach dwudziestych przeniósł się najpierw do Grudziądza, gdzie piastował urząd prezesa sądu grodzkiego, potem do Bydgoszczy gdzie pełnił funkcję wiceprezesa Sądu Okręgowego.
Przed II wojną światową mieszkał przy ul. 20 Stycznia 1920 r. m. 2 . Po wojnie zamieszkał ponownie przy ul, 20 Stycznia 1920 r, w mieszkaniu nr 6.
KAZIMIERZ JÓZEF MADALIŃSKI (12.01.1869 w Środzie -08.08.1960 w Bydgoszczy), inżynier melioracji.
Studia wyższe odbył na Politechnice w Berlinie-Charlottenburgu uzyskując tytuł inżyniera kultury (melioracji rolnych). Odtąd kierował pracami melioracyjnymi na terenie Wielkopolski. W końcu 1921 r. wraz z grupą Wielkopolan przeprowadził się do Bydgoszczy, z którą związał się do śmierci. Prowadził tu własne „Biuro Robót Melioracyjnych i Drogowych koncesjonowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Dróg Publicznych na całą Rzeczpospolitą Polską ". Był zarówno wykonawcą prac rządowych (m. in. zbudowanej w latach 1928-33 magistrali węglowej Kolei Państwowych Herby Nowe - Inowrocław i Bydgoszcz - Gdynia) jak i na zlecenie Zarządu Miejskiego (m. in. odwodnienia: terenów pod budowę Szpitala Miejskiego i Stadionu Miejskiego, fundamentów kościoła pobernardyńskiego (1925), Domu Ociemniałego Żołnierza RP i Związku Inwalidów Wojennych RP u zbiegu ulic ks. Ryszarda Markwarta i 3 Maja (1937-1939), szkoły powszechnej przy ul. Żeglarskiej 67 (1938), podziemi hotelu „Pod Orłem".
Przed wojną mieszkał ul. 20 Stycznia 1920 r. nr 24 m.4, skąd został usunięty przez Niemców w 1940 i zamieszkał przy ul. Nakielskiej 141 (u Józefa Stranza). Odmówił podpisania listy narodowościowej niemieckiej. Po wyzwoleniu miasta powrócił do kamienicy przy ul, 20 Stycznia 1920 r, nr 24 (mieszkanie nr 5).
KAZIMIERZ JAN MADALIŃSKI (10.03.1912 w Sieradzu - 1939), sędzia Sądu Grodzkiego w Bydgoszczy, dziennikarz.
Ukończył Państwowe Gimnazjum Klasyczne i Miejskie Konserwatorium Muzyczne w Bydgoszczy. W 1934 ukończył prawo na Uniwersytecie Poznańskim oraz studia dziennikarskie na Wyższej Szkole Handlowej w Poznaniu. Aplikację sędziowską odbywał w Sądzie Grodzkim w Bydgoszczy i Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu, gdzie dnia 22.01.1938 złożył egzamin sędziowski. Od 1 II 1938 pracował w Wydziale II Cywilnym Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, od 30.09.1938 w Sądzie Grodzkim w Bydgoszczy. W okresie krótkiej działalności sędziowskiej przewodniczył procesom przeciwko członkom V kolumny, zakończonych wyrokami skazującymi. Jako dziennikarz współpracował z Ilustrowanym Pismem Tygodniowym „Tęcza" i „Przewodnikiem Katolickim". Interesował się turystyką górską i fotografiką. Bibliofil. Podporucznik rezerwy artylerii z przydziałem do 11 Dywizjonu Artylerii Konnej w Bydgoszczy.
Zmobilizowany w końcu sierpnia 1939 udał się wraz z macierzystą 3 baterią 11 DAK-u do Cekcyna i jako dowódca plutonu zginął podczas walk przy przebijaniu się z okrążenia pod Grupą i Dragaczem w dniu 5 września 1939. W 1985 r. został pośmiertnie odznaczony Medalem > Za udział w wojnie obronnej 1939 <.
KRZYSZTOF NOWICKI (ur. 6 marca 1940, Opsa, wtedy Polska, dziś Litwa - zm. 30 marca 1997, Bydgoszcz)
Poeta, prozaik, dramaturg, krytyk literacki. Jako poeta debiutował na łamach „Nowej Wsi” w 1957 r., a jako prozaik – opowiadaniem „List” w „Tygodniku Kulturalnym” (1964). Swoje utwory literackie i krytyczne publikował m.in. w „Dialogu”, „Faktach i Myślach”, „Tygodniku Kulturalnym”, „Twórczości”, „Życiu Literackim”. Prezentowane były również na antenie Polskiego Radia. Szereg artykułów poświęcił problemom literackim. Jego twórczość i publicystyka miały duży wpływ na życie literackie Pomorza i Kujaw. Eseje, wiersze i prozę publikował w "Twórczości" (1973-76, 1980-83) i "Literaturze" (1974-78, 1980). W 1989 roku otrzymał nagrodę miesięcznika "Fakty" i został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
RICHARD SCHOENROCK - rzeźbiarz
HENRYK UMIŃSKI (*07-05-1896 w Chełmie- +4-1940 Charków)

Kapitan W.P., W sierpniu 1915 wstąpił do armii rosyjskiej i pełnił służbę w 44 Dywizji Piechoty, po czym 26.11.1917r w stopniu porucznika zgłosił się do gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego dowodzącego Korpusem Wschodnim, który w roku 1919 wszedł w skład Wojska Polskiego. W 1920r. walczył na froncie wojny polsko-bolszewickiej w składzie III baonu 57 ppWlkp. W czasie zamachu majowego 1926 wraz z pułkiem bronił legalnych władz Polski w Warszawie przeciw marszałkowi J. Piłsudskiemu. Do połowy lat trzydziestych służył jako kapitan w 61. pp w Bydgoszczy. Następnie został przeniesiony służbowo do Poznania, gdzie objął stanowisko kierownika referatu w Wydziale Mobilizacji i Uzupełnień DOK VII. Uczestnik Kampanii Wrześniowej, ranny w czasie walk pod Tomaszowem Lubelskim. Leżał w szpitalu wojskowym w Chełmie Lubelskim w okresie, kiedy miasto na krótki czas zajęli Rosjanie. Po ustaleniu niemiecko-radzieckiej linii demarkacyjnej na Bugu Armia Czerwona wycofała się na wschód, biorąc ze sobą w charakterze zakładników przedstawicieli miejscowej inteligencji, a w tym również Henryka Umińskiego. Internowany przez władze ZSRR w Starobielsku, został zamordowany w 1940 r. przez NKWD w Charkowie. Pośmiertnie awansowany w 2007 na stopień kapitana jako ofiara zbrodni katyńskiej.
Janusz Umiński (*10-02-1932 +02.05.2023 Bydgoszcz)
Wieloletni działacz i prezes Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Bydgoszczy, działacz Zarządu Głównego PTTK w Warszawie, prawnik, regionalista, krajoznawca i turysta, przewodnik i przodownik turystyki pieszej i górskiej, publicysta. Wychowawca bydgoskich pokoleń krajoznawców. Autor 40 przewodników turystycznych i przeszło 300 artykułów o tematyce społeczno gospodarczej i krajoznawczo turystycznej. Członek wielu stowarzyszeń: PTTK, TMMB, BTN, TNT, Klubu Publicystów i Krajoznawców w Poznaniu.
(czytaj więcej…)
Bibliografia:
Bręczewska-Kulesza Daria „Bydgoszcz Belle Epoque. Najpiękniejsze bydgoskie kamienice czynszowe.” Bydgoszcz 2014
Bręczewska-Kulesza Daria „Działalność architekta Rudolfa Kerna w Bydgoszczy na tle przemian w architekturze mieszkanowej na przełomie XIX i XX wieku”. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej „Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz” nr 9 2022.
Umiński Janusz „Ulica 20 Stycznia 1920 roku” Kronika Bydgoska nr 26 2004.
Umiński Janusz „Dr Stanisław Łabendziński – przyrodnik, pedagog, krajoznawca.” Kalendarz Bydgoski 51 (2018)
Umiński Janusz „Katyń 1940” praca zbiorowa p.red. W.Jastrzębskiego, D.Rumfeld, K.Sidorkiewicza Bydgoszcz 1995
Umiński Wacław „Portret bydgoszczanina. Januszowi Umińskiemu pro memoria” Kronika Bydgoska, 2023